Rezonans magnetyczny – na czym polega, jakie są wskazania do jego wykonania i jak uzyskać skierowanie na MRI

Konsultacje medyczne online

Potrzebujesz e-recepty, zwolnienia lekarskiego (L4) lub skierowania? Umów się na konsultację medyczną online

Rezonans magnetyczny (MRI, ang. Magnetic Resonance Imaging) to jedno z najdokładniejszych badań obrazowych stosowanych we współczesnej diagnostyce medycznej. Pozwala szczegółowo ocenić struktury wewnętrzne organizmu bez użycia promieniowania rentgenowskiego. Sprawdź, na czym polega badanie, kiedy lekarz może je zlecić oraz jak uzyskać skierowanie.

Na czym polega rezonans magnetyczny?

Rezonans magnetyczny (MRI) to nowoczesne i bardzo precyzyjne badanie obrazowe, które pozwala dokładnie ocenić narządy wewnętrzne, tkanki miękkie oraz struktury układu nerwowego. Wykorzystuje ono silne pole magnetyczne oraz fale radiowe do uzyskania szczegółowych przekrojów ciała w różnych płaszczyznach, bez konieczności stosowania promieniowania rentgenowskiego.

Podczas badania pacjent kładzie się na ruchomym stole, który stopniowo wsuwa się do wnętrza aparatu w kształcie tunelu. Kluczowe znaczenie ma pozostanie w bezruchu – nawet niewielkie ruchy mogą pogorszyć jakość obrazu i wydłużyć czas badania. W trakcie pracy urządzenie wydaje charakterystyczne, głośne dźwięki (stukania i buczenie), dlatego pacjent zwykle otrzymuje zatyczki do uszu lub słuchawki ochronne.

Co dzieje się w trakcie badania?

Podczas MRI:

  • nie stosuje się promieniowania jonizującego (jak w RTG czy tomografii komputerowej), dzięki czemu badanie uznawane jest za bezpieczne,

  • badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne,

  • aparat wykonuje serię bardzo dokładnych obrazów warstwa po warstwie,

  • możliwe jest uzyskanie przekrojów w różnych płaszczyznach (poprzecznej, czołowej i strzałkowej),

  • personel medyczny pozostaje w stałym kontakcie z pacjentem przez interkom.

W niektórych przypadkach konieczne jest podanie dożylnego środka kontrastowego na bazie gadolinu. Kontrast poprawia widoczność zmian zapalnych, nowotworowych lub naczyniowych i pozwala dokładniej ocenić charakter wykrytych nieprawidłowości. Podanie kontrastu jest zazwyczaj dobrze tolerowane i poprzedzone wywiadem dotyczącym stanu zdrowia oraz pracy nerek.

Ile trwa rezonans?

Czas trwania badania zależy od badanego obszaru oraz zakresu diagnostyki. Najczęściej wynosi:

  • około 15–20 minut dla pojedynczych, prostszych badań,

  • 30–45 minut w przypadku bardziej złożonych badań,

  • dłużej, jeśli wykonywane są dodatkowe sekwencje lub podawany jest kontrast.

Po zakończeniu badania pacjent może od razu wrócić do codziennych aktywności, o ile nie otrzymał leków uspokajających.

Dzięki wysokiej dokładności i bezpieczeństwu rezonans magnetyczny jest obecnie jednym z najważniejszych narzędzi diagnostycznych w wielu dziedzinach medycyny.

Jak przygotować się do badania?

W większości przypadków rezonans magnetyczny nie wymaga skomplikowanych przygotowań. Warto jednak odpowiednio się przygotować, aby badanie przebiegło sprawnie i bezpiecznie.

Najważniejsze zasady przed MRI

Usuń wszystkie metalowe przedmioty
Silne pole magnetyczne może przyciągać metal, dlatego przed badaniem należy zdjąć:

  • biżuterię (kolczyki, pierścionki, łańcuszki),

  • zegarek,

  • pasek z metalową klamrą,

  • spinki do włosów,

  • okulary,

  • aparat słuchowy,

  • protezy zębowe (jeśli są wyjmowane).

W wielu placówkach pacjent otrzymuje jednorazową odzież lub zostaje poproszony o założenie ubrania bez metalowych elementów (np. bez zamków czy fiszbin).

Poinformuj personel o stanie zdrowia
Przed badaniem przeprowadzany jest wywiad bezpieczeństwa. Należy koniecznie zgłosić:

  • rozrusznik serca, kardiowerter lub inne urządzenia elektroniczne,

  • implanty ortopedyczne, śruby, płytki lub protezy,

  • klipsy naczyniowe, implanty ślimakowe,

  • metalowe elementy w ciele (np. po urazach lub operacjach),

  • ciążę lub jej podejrzenie.

Niektóre implanty są kompatybilne z MRI, ale decyzję o wykonaniu badania zawsze podejmuje personel medyczny.

Badanie poziomu kreatyniny przy kontraście
Jeśli planowane jest podanie środka kontrastowego, pacjent może zostać poproszony o wcześniejsze oznaczenie poziomu kreatyniny we krwi. Badanie to pozwala ocenić pracę nerek, które odpowiadają za usuwanie kontrastu z organizmu.

Jedzenie i leki
W większości przypadków można normalnie jeść i przyjmować leki. Jeśli jednak badanie dotyczy jamy brzusznej lub miednicy, placówka może zalecić pozostanie na czczo przez kilka godzin – informację taką pacjent otrzymuje podczas rejestracji.

Klaustrofobia i stres przed badaniem

Aparat MRI ma formę tunelu, co u niektórych osób może wywoływać dyskomfort lub lęk. Jeśli cierpisz na klaustrofobię:

  • poinformuj o tym wcześniej lekarza lub personel,

  • możliwe jest podanie łagodnego leku uspokajającego,

  • w niektórych ośrodkach dostępne są aparaty o szerszym tunelu lub tzw. rezonans otwarty.

W trakcie badania pacjent ma stały kontakt z personelem przez interkom oraz przycisk alarmowy.


Wskazania do wykonania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny jest szczególnie przydatny w ocenie tkanek miękkich, układu nerwowego oraz struktur, które trudno zobrazować innymi metodami. Lekarz zleca badanie wtedy, gdy potrzebna jest bardzo dokładna diagnostyka.

Choroby neurologiczne

MRI mózgu lub rdzenia kręgowego wykonuje się m.in. w przypadku:

  • przewlekłych lub nawracających bólów głowy o niejasnej przyczynie,

  • podejrzenia udaru lub jego następstw,

  • padaczki,

  • podejrzenia guzów mózgu lub rdzenia,

  • chorób demielinizacyjnych, takich jak stwardnienie rozsiane,

  • zaburzeń równowagi, widzenia lub czucia o niejasnym podłożu.

Problemy z kręgosłupem i układem ruchu

Rezonans jest podstawowym badaniem w diagnostyce wielu schorzeń ortopedycznych, takich jak:

  • przewlekłe bóle kręgosłupa,

  • podejrzenie przepukliny krążka międzykręgowego (dyskopatii),

  • ucisk na korzenie nerwowe,

  • urazy więzadeł, mięśni i ścięgien,

  • uszkodzenia łąkotek lub chrząstki stawowej,

  • stany zapalne lub zmiany zwyrodnieniowe stawów.

Diagnostyka narządów wewnętrznych

MRI znajduje zastosowanie w ocenie:

  • chorób wątroby, trzustki i dróg żółciowych,

  • zmian w nerkach i nadnerczach,

  • schorzeń narządów miednicy mniejszej (macicy, jajników, prostaty),

  • niejasnych zmian wykrytych w innych badaniach obrazowych.

Diagnostyka onkologiczna

Rezonans magnetyczny odgrywa ważną rolę w onkologii. Umożliwia:

  • wykrywanie i dokładną ocenę guzów,

  • określenie ich wielkości i zasięgu,

  • monitorowanie skuteczności leczenia,

  • planowanie zabiegów operacyjnych lub radioterapii.


Kto nie może wykonać rezonansu?

MRI jest badaniem bezpiecznym, jednak istnieją sytuacje, w których jego wykonanie może być niemożliwe lub wymaga szczególnej ostrożności.

Do głównych przeciwwskazań należą:

  • niektóre typy rozruszników serca lub defibrylatorów,

  • implanty metalowe nieprzystosowane do działania w silnym polu magnetycznym,

  • pompy insulinowe, neurostymulatory i inne urządzenia elektroniczne,

  • metalowe opiłki w ciele, szczególnie w okolicy oczu,

  • niektóre klipsy naczyniowe lub protezy starszego typu.

Dlatego przed badaniem każdy pacjent wypełnia szczegółową ankietę i przechodzi wywiad medyczny. Pozwala to ocenić bezpieczeństwo i w razie potrzeby dobrać alternatywną metodę diagnostyczną.

Jak uzyskać skierowanie na rezonans magnetyczny?

Rezonans magnetyczny refundowany przez NFZ wymaga skierowania od lekarza.

Skierowanie może wystawić:

  • lekarz specjalista (np. neurolog, ortopeda, onkolog),

  • lekarz pracujący w poradni specjalistycznej w ramach NFZ,

  • lekarz prowadzący leczenie szpitalne.

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) zwykle nie wystawia skierowań na MRI – najczęściej najpierw kieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty.

Jak wygląda procedura?

  1. Zgłaszasz się do lekarza z objawami.

  2. Lekarz ocenia stan zdrowia i decyduje, czy badanie jest konieczne.

  3. Otrzymujesz skierowanie z dokładnym opisem badania (np. MRI odcinka lędźwiowego kręgosłupa).

  4. Rejestrujesz się w placówce wykonującej badanie – na NFZ lub prywatnie.

W przypadku badań prywatnych również wymagane jest skierowanie, ponieważ określa ono zakres diagnostyki.

Ile kosztuje rezonans prywatnie?

Cena badania zależy od badanego obszaru i wynosi zwykle:

  • 400–700 zł – jedno badanie,

  • dodatkowo ok. 150–300 zł za kontrast (jeśli jest potrzebny).

Czas oczekiwania prywatnie to zwykle kilka dni, natomiast w ramach NFZ może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Rezonans magnetyczny to bezpieczne i bardzo dokładne badanie obrazowe, które pomaga w diagnostyce wielu chorób neurologicznych, ortopedycznych i onkologicznych. Aby wykonać MRI, potrzebne jest skierowanie od lekarza specjalisty, który oceni wskazania do badania i określi jego zakres. W przypadku pilnych objawów warto jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, aby przyspieszyć diagnostykę i rozpocząć odpowiednie leczenie.